• Türkçe
  • İngilizce
  • Arapça

Obeziteye Bağlı Sağlık Problemleri

  

Obezite yani aşırı şişmanlık kronik bir süreç olup, yıllar içerisinde beraberinde hayat kalitesinde düşüş, psikolojik fonksiyonlarda bozulma ve morbidite-mortalite taşımaktadır.

 

Kilo fazlalığı ve obezite ile ilgili olan en büyük sağlık sorunları şunlar ;

  • Tip 2 diyabet
  • Kalp damar hastalıkları, hipertansiyon ve Lipid bozuklukları
  • Solunum sistemi hastalıkları (uyku apnesi sendromu)
  • Kısırlık
  • Bazı kanser türleri
  • Osteoartrit
  • Psikolojik sorunlar
  • Yaşam kalitesinde düşme

Riskin derecesi, vücut yağ miktarının dağılımı, yetişkinlikte kilo alma düzeyi ve fiziksel aktivite yetersizliğin-den etkilenir. Bu sorunların çoğu düzenli kilo verme ve fiziksel aktivitenin artırılmasıyla iyileştirilebilir.

 

Tip 2 diyabet

Obeziteyle en çok bağlantısı olan hastalık, Tip 2 diyabet (genelde yetişkinlikte ortaya çıkan ve kilo fazlalığı ile bağlantılı diyabet tipi) veya insüline bağlı olmayan diabetes mellitustur. Kilo fazlalığı ne kadar yüksekse Tip 2 Diyabete yakalanma riski de artar. Obez olanlar sağlıklı olanlara kıyasla 12 kat daha fazla Tip 2 diyabete yakalanma riski taşırlar. Risk; özellikle ailesinde diyabet geçmişi olanlarda Beden Kitle İndeksi’nin de artmasıyla yükselir, kilo vermeyle azalır.

Kalp Damar Hastalıkları ve Hipertansiyon

Kalp damar hastalıkları (KDH) arasında koroner kalp hastalıkları (KKH), inme ve periferik vasküler hastalıklar bulunur. Sanayileşmiş ülkelerin çoğunda, erkek ve kadın ölümlerinin büyük bir kısmından (yaklaşık üçte biri) sorumlu olan bu hastalıklar, gelişmekte olan ülkelerde de büyük bir ivme kazanıyor.

Obezite hipertansiyon ve yüksek kolesterol de dahil, birçok kalp damar hastalığı riskini artırır. Kadınlarda obezite, yaş ve tansiyondan sonra, kalp damar hastalıklarının tahmin edilmesinde en güçlü üçüncü faktördür.

Obez bir kadının kalp krizi riski aynı yaştaki zayıf bir kadına göre yaklaşık üç kat fazladır Obez kişiler, kanda yüksek trigliseritler (kandaki yağ), düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol ("kötü kolesterol"-LDL) ve daha az yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterole ("iyi kolesterol"-HDL) sahip olmaya eğilimlidir. Böyle bir metabolizma profili yağın yüksek oranda göbek çevresinde yoğunlaştığı kişilerde koroner kalp hastalıkları riskinin artmasıyla ilişkilendirilir. Kilo kaybı ile trigliseritlerin seviyesinde belirgin oranda iyileşme sağlanır.

10 kg'lik ağırlık azalması, LDL kolesterol seviyelerinde %15 azalma ve HDL kolesterolde %8 artış sağlayabilir Hipertansiyon (yüksek tansiyon) ile obezite arasındaki ilişkinin kanıtlanmış olmasının yanı sıra, obeziteden kaynaklanan hipertansiyonun Batı nüfusundaki oranı %30-65 olarak tahmin ediliyor. Tansiyon Beden Kitle İndeksi’nin artmasıyla yükselir.

Her 10 kg'lik ağırlık artışında tansiyon, 2-3 mmHg yükselir. Buna karşılık kilo kaybı, tansiyonda düşüş sağlar ve genellikle vücut ağırlığının %1 azalması tansiyonu 1-2 mmHg düşürür. Fazla kilolu kişilerde hipertansiyonun görülme sıklığı fazla kilolu olmayanlara oranla yaklaşık üç kat fazladır.

20-44 yaş arası fazla kilolu bireylerin hipertansiyon riski fazla kilolu olmayan bireylere kıyasla yaklaşık altı kat daha yüksektir.

Kanser

Obezite ve kanser arasındaki bağlantı daha az ilişkilendirilmiş olsa da, bazı araştırmalar fazla kilo ile özellikle hormona bağlı kanser türleri ve sindirim sistemi kanserleri gibi belirli kanser vakaları arasında bağlantı olduğunu tespit ediyor.

Obez kadınlarda göğüs, yumurtalık ve rahim ağzı kanseri ile endromatriyal kanserin arttığı kanıtlanırken, erkeklerde prostat kanseri ve rektal kanser riskinin arttığına dair bazı kanıtlar bulunmuştur. En belirgin ilişki, obezitenin hem erkek hem de kadınlarda riski neredeyse üç kat arttırdığı kolon kanserinde gözleniyor.

Osteoartrit

Diz gibi ağırlık taşıyan eklemlerdeki dejeneratif hastalıklar, obezitenin yaygın komplikasyonları arasında yer alır. Bunun nedeni olarak genellikle eklemlerdeki aşırı ağırlıktan kaynaklanan mekanik hasar olduğu düşünülüyor. Ayrıca obez kişilerde bel ağrıları da yaygın şekilde görülüyor.

Psikolojik Etkenler

Obezite birçok Avrupa ülkesinde, hem istenmeyen vücut görüntüsü, hem de karakter zaafı olarak düşünül-düğü için, son derece kınanan bir durumdur. ABD'deki bir araştırma fazla kilolu genç kadınların, fazla kilolu olmayan veya kronik sağlık problemleri olan kadınlara oranla önemli ölçüde daha az para kazandığını gösteriyor.

Kompulsif (önlenemeyen bir dürtüyle yapılan) aşırı yeme de obez insanlar arasında daha sık görülüyor. Bu yeme bozukluğuna sahip birçok kişinin geçmişinde hem aşırı yeme ve içme, hem de ağırlık dalgalanmaları bulunuyor.